IPI Press Freedom Podcasts

MFRR in Focus: Ariane Lavrilleux and the case of source protection in France

Today, we turn to the case of Ariane Lavrilleux, a French investigative journalist with the non-profit investigative media outlet Disclose.

On September 19, French police raided Lavrilleux’s home in Marseille, confiscating equipment and ultimately placing her under arrest. Under French law, police may detain anyone for up to 48 hours without pressing charges, thanks to which security forces were able to hold the journalist behind bars for a total of 39 hours. Prosecutors suspected her of having disseminated defence secrets, through an investigation on French special operations in Egypt, which was published in 2021.

Guests: Mathias Destal, co-founder and editor-in-chief of Disclose.

Producer and Host: Karol Łuczka, Advocacy and Monitoring Officer at IPI.

Editor: Javier Luque, head of digital communications at IPI.

Related links:

France: IPI condems the arrest of investigative journalist Ariane Lavrilleux

Yıldız Yazıcıoğlu ile MHP’nin kendisini hedef göstermesi üzerine

Sunucu: Cansu Çamlıbel | Konuk: Yıldız Yazıcıoğlu

Özgür Sohbetler’in 39. bölümünde gazeteci Cansu Çamlıbel, meslektaşı Yıldız Yazıcıoğlu ile Milliyetçi Hareket Partisi’nin kendisini hedef göstermesinden hareketle ülkedeki bağımsız gazetecilik alanının giderek daha çok bastırılmasını konuştu.

Yazıcıoğlu, 24 Ocak 2023 tarihinde MHP’nin grup toplantısının ardından suikasta uğrayan eski Ülkü Ocakları Başkanı Sinan Ateş hakkında bir soru sormak isteyince MHP lideri Devlet Bahçeli “Hadi işine bak” şeklinde yanıt verdi. Ardından Yazıcıoğlu uzaklaşmaya çalışırken MHP vekilleri tarafından itildi.

Yazıcıoğlu, gazetecilerin mesleki ve toplumsal sorumluluğunun siyasetçilere soru sormak olduğunun altını çizerken olayın yaşandığı dönemde bunun üzerinde durmamasını şu sözlerle anlattı: “O günlerde ben sadece bir kez açıklamada bulundum, buradaki gerekçe korku veya çekince değildi. Buradaki gerekçe gazetecilerin haber öznesi olmaması gerektiğinden hareketle duyduğum ilkesel bir yaklaşımdı.”

Sohbette değinilen konu başlıklarından bazıları şöyle:

• Yıldız Yazıcıoğlu’nun gazetecilik faaliyetini sürdürürken 24 Ocak 2023 tarihinde MHP tarafından engellenmesi,
• Hedef gösterme olaylarında cinsiyetin etkisi,
• Türkiye’de daralan bağımsız medya alanının siyasi aktörler tarafından hedef alınması,
• Türkiye’de basın kartlarının iktidar tarafından veriliyor olmasının getirdiği zorluklar.

Bu kayıt, Avrupa Birliğinin (AB) maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

(Resul Temur) Alternatif medya ve Kürt basınına yönelik yargı tacizi

Sunucu: Cansu Çamlıbel | Konuk: Resul Temur

Özgür Sohbetler’in 38. bölümünde gazeteci Cansu Çamlıbel, basın özgürlüğü alanında çalışan Avukat Resul Temur ile alternatif medya platformlarının dönüşümünü ve Kürt basınına yönelik yargı tacizini konuştu.

2016 yılından itibaren Kürt basınının da içinde bulunduğu muhalif medya oluşumlarının sosyal medya ve YouTube gibi alternatif medya kanallarını kullanmak zorunda bırakıldığını ifade eden Temur, Kürt medyasının da bu durum karşısında prodüksiyon şirketleri üzerinden gazetecilik faaliyetlerini yürütmeye çalıştığını aktararak “Gazeteciler, yarattıkları içerikler sebebiyle değil, alternatif medya kanalları yaratmaları sebebiyle yargı tacizinin hedefi oluyor” ifadelerini kullandı.

Gazetecilere yönelik bu yargı tacizinde yargının, hukuki denetim mekanizmasına tâbi olmayan "açık tanık" ve "gizli tanık" kullanımına sık sık başvurduğunun da altını çizen Temur, tanıkların bu koşullar altında davalara müdahil olmasının yargı bağımsızlığının önüne geçtiğini ifade etti.

Temur’a göre iktidarın Kürt basınına yönelik yargı tacizi, son yıllarda şekil ve dozaj değişikliğine uğradı ancak hiçbir dönem duraksamadı. Kürt gazetecilere yönelik tutumun özellikle son 10 yıl içerisinde değiştiğini, tekil gözaltı ve tutuklamaların yerini toplu gözaltı ve tutuklamalara bıraktığını ifade eden Temur, “Kürt gazetecilere yönelik bir operasyon ya da soruşturma başlatıldığında, gazeteciler dosya dışı tanıklık ve belgelerle birlikte fiillerinden ziyade Kürt basını çatısı altında çalışıyor olmaları sebebiyle yargılanıyor ve cezalandırılmak isteniyorlar” diye konuştu.

Sohbette değinilen konu başlıklarından bazıları şöyle:

• Alternatif medya platformlarının oluşumu ve gazetecilik faaliyetlerinin devamlılığı
• Medya kurumlarına ve prodüksiyon şirketlerine yapılan operasyonlar
• Bir yargı tacizi yöntemi olarak davalarda açık ve gizli tanık kullanımı
• Kürt gazetecilere yönelik “terör örgütü üyeliği" suçlamaları

Bu kayıt, Avrupa Birliğinin (AB) maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

(Yıldız Tar) İktidar ve LGBTİ+ hareketine yönelik baskı politikaları

Sunucu: Cansu Çamlıbel | Konuk: Yıldız Tar

Özgür Sohbetler’in 37. bölümünde gazeteci Cansu Çamlıbel, meslektaşı ve KaosGL.org Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar ile Türkiye’de LGBTİ+ hareketinin dününü, bugününü ve geleceğini konuştu.

Tar’a göre Türkiye’de LGBTİ+ hareketine bakış, iki farklı dönemi kapsıyor. İlk dönem, 2010’lu yıllara kadar süren “görmezden gelme”, ikincisi ise LGBTi+ toplumunun 2013 yılındaki Gezi Parkı olaylarına aktif katılımı sonrasında başlayan “savaş ilan etme” dönemi.

Bu doğrultuda özellikle 2015 yılından bu yana LGBTİ+ dernekleri ve sivil toplum üzerindeki baskının iktidar tarafından kademeli olarak artırıldığına dikkat çeken Tar, geçtiğimiz Mayıs ayında yapılan cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri sonrasında iktidarın LGBTİ+ hareketine yönelik baskıyı daha da artıracağına ve gündemdeki bazı yasal değişiklikleri kullanarak LGBTİ+ karşıtı politikaları kalıcı hale getirmeye çalışacağını düşündüğünü aktardı.

Sohbette değinilen konu başlıklarından bazıları şöyle:

• Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) iktidara gelişinin öncesinde ve ilk yıllarında LGBTİ+ konusundaki tutum ve söylemler
• İktidar bloğunun LGBTİ+ hareketine dönük siyasi propagandası
• İktidarın yeni dönemde “aile” kavramı ve yasama gücüyle LGBTİ+ toplumu üzerindeki baskıyı artırma düşüncesi 
• Türkiye’de 2023 Onur Ayı ve Onur Haftası kutlamaları

Bu kayıt, Avrupa Birliğinin (AB) maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

(İlhan Taşçı) RTÜK’ün iktidarın propaganda aygıtına dönüşmesi üzerine

Özgür Sohbetler’in 36. bölümünde gazeteci Cansu Çamlıbel, meslektaşı İlhan Taşçı ile Türkiye’de 14 Mayıs seçimlerine giren siyasi partilerin nasıl bir medya düzeni içinde kampanya yapmak durumunda bırakıldıklarını analiz etti.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun (RTÜK) CHP’li üyesi Taşçı, bugünkü medya kontrolü açısından iktidarın kullanışlı bir aygıtı haline gelmiş olan RTÜK’ün asıl kuruluş amacının Avrupa Birliğine entegre olacak Türkiye’yi yayıncılık dünyasına hazırlamak olduğunu hatırlattı. RTÜK’ün basın özgürlüğünün önündeki engelleri kaldırması gibi yasal misyonlar yüklenmiş bir üst kurul olduğunu söyleyen Taşçı, mevcut üye yapısı devam ettiği sürece RTÜK’ün özerkliğinden söz edilebilmesinin mümkün olmadığını vurguladı.

Sohbette değinilen konu başlıklarından bazıları şöyle:

• Türkiye’de medya sansürünün yapısallığı
• 14 Mayıs seçimleri bağlamında RTÜK’ün taraflılığı
• RTÜK’ün medya ortamını özgürleştirme görevini yitirmesinin altında yatan nedenler
• Türkiye’de kamu yayıncılığının yeniden inşası için atılması gereken adımlar

Bu kayıt, Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

(Serdar Özsoy) Deprem bölgesinde serbest gazeteci olmak

Host: Cansu Çamlıbel | Konuk: Serdar Özsoy

Özgür Sohbetler’in 35. bölümünde gazeteci Cansu Çamlıbel, meslektaşı Serdar Özsoy ile 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde sahada serbest gazeteci olmanın zorluklarını ve avantajlarını konuştu. Özsoy ayrıca serbest foto muhabirliğinin mesleki sürdürülebilirliği açısından dayanışmanın öneminin yanı sıra siyasi kutuplaşma ve sansürün gazetecilik için yarattığı sorunlara da değindi.

Bu kayıt, Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

(Nazlan Ertan) Absürt bir davanın absürt süreci: Retweet’ten beş yıl ile yargılanmak

Host: Cansu Çamlıbel | Konuk: Nazlan Ertan

Özgür Sohbetler’in 34. bölümünde gazeteci Cansu Çamlıbel, meslektaşı Nazlan Ertan ile Twitter’da eleştirel bir paylaşımı “retweet” ettiği için beş yıla kadar hapis cezasıyla yargılandığı süreci konuştu.

17 Haziran 2021’de HDP İzmir İl Binasında bir saldırgan tarafından öldürülen Deniz Poyraz’ın babasına açılan davayı eleştiren bir paylaşımı “retweet” ettiği için kendisine açılan davanın “absürtlüğüne” dikkat çeken Ertan, dava savcısını hedef gösterdiği iddiasıyla karşılaşırken bahsi geçen savcının adını ilk defa iddianamede gördüğünü belirtti ve bu tweetin nasıl böyle bir suçlamaya konu olabildiğini anlamakta çok zorlandığını ifade etti.

Davası beraatla sonuçlan Ertan, son olarak bu ve bunun gibi süreçlerde mesleki dayanışmanın öneminden bahsetti: “Gazetecilik mesleği iyi insanların dayanışmasıyla ayakta duruyor.”

Sohbette değinilen konu başlıklarından bazıları şöyle:

• Yaptığı retweet nedeniyle gazeteci Nazlan Ertan hakkında açılan “hakaret” ve “hedef gösterme” davası
• Türkiye’de basın özgürlüğüne yasal taciz ve kopyala-yapıştır iddianameler
• Gazetecilere uygulanan baskı karşısında mesleki dayanışmanın önemi
• Türkiye'de kadın gazetecilerin karşılaştıkları zorluklar

Bu kayıt, Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

(Nedim Türfent) Hak odaklı haberciliğin susturulma çabalarına karşı dayanışmanın önemi

Host: Cansu Çamlıbel | Konuk: Nedim Türfent

Özgür Sohbetler'in 33. bölümünde gazeteci Cansu Çamlıbel, meslektaşı Nedim Türfent ile Türkiye’nin içinde bulunduğu baskı döneminde iktidarın özellikle Kürt gazetecilerine karşı hak ihlallerini konuştu.

2016’da KHK ile kapatılan Dicle Haber Ajansı’nda (DİHA) gazeteciliğe başlayan Nedim Türfent, 2015'te Van'da özel harekât polislerinin Kürt ve Türk işçilerden oluşan bir gruba kötü muamelesini haberleştirdiği nedeniyle 8 yıl 9 ay hapis cezası aldı. Kasım 2022'de tahliye olan Türfent, özgürlüğüne kavuşmasının ardından IPI Özgür Sohbetler'de yaptığı haberin detaylarını ve yargılama sürecindeki hukuksuzlukları anlattı.

Türkiye’de basın mensuplarının ve özellikle Kürt gazetecilerin maruz kaldığı sistematik baskılara karşı dayanışmanın gücünden bahseden Türfent, “Etnik kimliği veya çalıştığı kurum ne olursa olsun bir gazeteci baskıya uğradığı zaman onunla yan yana durabilmeyi öğrenmeliyiz,” dedi.

Sohbette değinilen konu başlıklarından bazıları şöyle:

• Nedim Türfent’in yaptığı haber ve hakkında yargılama sürecinin detayları
• 90’lı yıllardan beri Kürt gazetecilere yönelik süren baskılar
• “Terör örgütü üyeliği” suçlamasının gazeteciliği bastırmak için kullanılması
• Hak odaklı haberciliğin taşıdığı kritik önem
• Basın özgürlüğü ihlallerine karşı yürütülen mücadelede kapsamlı dayanışmanın rolü

Bu kayıt, Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

(Timur Soykan) Hiranur Vakfı çocuk istismarı dosyası ve haberi karartma çabaları

Host: Cansu Çamlıbel | Konuk: Timur Soykan

Özgür Sohbetler’in 32. bölümünde gazeteci Cansu Çamlıbel, BirGün gazetesi yazarı ve araştırmacı gazeteci Timur Soykan’la 3 Aralık’ta BirGün’de yayımlanan ve toplumda büyük yankı uyandıran “Karanlık dünya bir çocuğu yuttu” başlıklı haberinin öyküsünü ve bu haberin Türkiye’de basın özgürlüğü mücadelesindeki yerini konuştu.

Gazeteci Murat Ağırel ile ortak hazırladığı haber dosyasının ardından hem iktidar yanlısı medya hem de sosyal medya üzerindeki trol gruplarının tutuklama kampanyaları tarafından hedef alınan Soykan, “Biz gazeteciler olarak örneğin, bazen çok önemli bir haber buluyoruz, ama medyanın %95’ini kontrol ediyor iktidar ve o gündemi karartabiliyorlar. Yani, medyada gündem oluşturmaktan ziyade bir karatma misyonu uyguluyorlar,” dedi.

Sohbette değinilen konu başlıklarından bazıları şöyle:

• Türkiye’de dini tarikatlarda yaşanan çocuk istismarları ve bağlamı
• Araştırmacı gazeteciliğin kamuoyu oluşturma üzerindeki etkisi
• Trol kampanyaları ile gazetecilerin hedef alınması
• İktidar medyasında yaygın olan itibarsızlaştırma kampanyaları ve “operasyonel gazetecilik”
• Türkiye’de farklı nesil gazetecilerin verdiği basın özgürlüğü mücadelesi

Bu kayıt, Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

(with Nacho Sánchez Amor) Turkey’s ‘disinformation’ law and access process

Host: Cansu Çamlıbel | Guest: MEP Nacho Sánchez Amor

In this thirty-first episode, host Cansu Çamlıbel invites Nacho Sánchez Amor, the European Parliament's rapporteur on Turkey, to discuss Turkey’s newly adopted “disinformation” law and its potential ramifications as well as the systemic impediments to Turkey’s becoming a mature democracy and the European Union’s role in assessing the progress of Turkey in the European Union accession process.

Çamlıbel highlighted the law’s lack of definition of “deceptive information” as a key problem. As the task of defining “disinformation” in each case falls upon an individual judge, given the lack of judicial independence in Turkey, the government’s arbitrary power to criminalize critical speech is likely to increase. In response, Amor stated that “the problem is the whole complete environment that has been designed to prosecute criticism”, with the “disinformation” law being “another turn of the screw of the authoritarian trend in Turkey”.

Topics covered in this podcast include:

• The systematic efforts of the Turkish government to silence criticism in the country
• The “disinformation” law adopted by the Turkish parliament on October 13, 2022
• The Turkish government’s interference in the private communication of citizens
• The lack of independence of Turkey’s judiciary and its impediment of the country’s progress towards EU accession
• The EU’s role in assessing Turkey’s progress towards EU membership

This content was produced with the financial support of the European Union. Its contents are the sole responsibility of IPI and do not necessarily reflect the views of the European Union.